Máy bơm 1 pha hay 3 pha: chọn nguồn điện theo công suất
11/19/2026 9:20:01 AM
Máy bơm đến khoảng 2,2 kW có thể dùng điện 1 pha, từ 3 kW gần như phải dùng 3 pha. Bài so sánh hai loại nguồn, dòng điện, thiết bị bảo vệ và 4 bước chọn nguồn điện cho máy bơm công suất lớn.
Biên tập: Máy Bơm Chính Hãng
Cần một máy bơm từ 1,5 kW trở lên cho trạm cấp nước hay khu tưới, quý khách hay hỏi bên mình nên chọn máy bơm 1 pha hay 3 pha. Câu trả lời phụ thuộc vào công suất máy, nguồn điện tại chỗ lắp và quãng đường kéo dây. Bài này giúp bạn so sánh hai loại nguồn rồi chọn đúng dòng máy bơm công nghiệp cho công trình của mình.
Chọn nguồn điện theo công suất máy và lưới điện có sẵn tại chỗ lắp
Trả lời nhanh: Máy bơm đến khoảng 2,2 kW chạy được điện 1 pha 220V nếu dây dẫn và aptomat đủ tải. Từ 3 kW trở lên, đa số dòng bơm chỉ có bản 3 pha 380V. Nơi đã có sẵn điện 3 pha thì bản 3 pha khởi động nhẹ hơn và dòng mỗi dây nhỏ hơn.
Máy bơm 1 pha hay 3 pha khác nhau ở đâu?
Khác biệt lớn nhất nằm ở cách motor nhận điện. Motor 1 pha chỉ có dây pha và dây trung tính, nên phải nhờ tụ điện và cuộn đề tạo lực quay lúc khởi động. Motor 3 pha nhận ba dòng điện lệch nhau, tự sinh ra từ trường quay nên không cần tụ đề.
Theo mục hỏi đáp kỹ thuật của Viện Thủy lực Mỹ đăng trên tạp chí Pumps & Systems, dòng điện trên mỗi pha của motor 3 pha chưa tới 60% so với motor 1 pha cùng công suất. Dòng nhỏ hơn thì dây dẫn nhỏ hơn, sụt áp ít hơn, và motor 3 pha thường đạt hiệu suất cao hơn.
Bảng so sánh nguồn 1 pha và nguồn 3 pha cho máy bơm
Tiêu chí
Điện 1 pha 220V
Điện 3 pha 380V
Dải công suất hay gặp
Đến khoảng 2,2 kW
Từ dưới 1 kW tới hàng chục kW
Dòng điện của máy 2,2 kW
Khoảng 13 đến 15 A trên một dây (tham khảo)
Khoảng 5 A trên mỗi pha (tham khảo)
Lúc khởi động
Cần tụ đề, toàn bộ dòng khởi động dồn vào một dây
Không cần tụ, tải chia đều cho ba dây
Bảo vệ nên có
Aptomat, chống dòng rò, rơ le nhiệt
Thêm rơ le mất pha và bước kiểm tra chiều quay
Số ampe ở bảng là mức ước tính cho motor phổ thông. Con số dùng để chọn aptomat và dây luôn là dòng định mức in trên tem máy.
Bơm công suất bao nhiêu thì nên chuyển sang 3 pha?
Từ khoảng 3 kW, bạn gần như phải dùng điện 3 pha vì nhiều hãng không làm bản 1 pha ở mức này. Ví dụ với dòng Pedrollo 2CP bên mình đang bán, chữ m trong tên model là bản 1 pha 220V, và bản 1 pha lớn nhất là Pedrollo 2CPm 25/16A 2,2 kW. Cùng lưu lượng và cột áp đó có Pedrollo 2CP 25/16A chạy điện 3 pha 380V. Các model từ 3 kW như Pedrollo 2CP 40/180C 4 kW chỉ có bản 3 pha.
Trong khoảng 1,5 đến 2,2 kW thì cả hai bản đều có. Lúc này hãy nhìn nguồn điện tại chỗ: nơi đã có sẵn điện 3 pha thì nên lấy bản 3 pha, nhà chỉ có điện 1 pha thì lấy bản 1 pha và kéo dây đủ tiết diện.
Cùng 2,2 kW có cả bản 1 pha và 3 pha, từ 3 kW dòng 2CP chỉ còn bản 3 pha
4 bước chọn nguồn điện cho máy bơm công suất lớn
Bước 1, xác định công suất: đọc số kW trên tem máy hoặc catalogue, kèm cột áp và lưu lượng cần dùng.
Bước 2, kiểm tra nguồn tại chỗ: xem công tơ, tủ điện là 1 pha hay 3 pha, đo điện áp giờ cao điểm.
Bước 3, đối chiếu dòng điện: dùng dòng định mức trên tem để chọn aptomat và tiết diện dây, tính cả chiều dài từ tủ điện tới máy.
Bước 4, chọn thiết bị bảo vệ: rơ le nhiệt cho mọi máy, thêm rơ le mất pha cho máy 3 pha.
Làm đủ 4 bước trước khi đặt mua máy để không phải đổi nguồn về sau
Bảo vệ máy bơm 3 pha cần lưu ý gì?
Máy 3 pha có hai rủi ro riêng là mất pha và quay ngược chiều. Hướng dẫn dòng bơm chìm DML của Ebara yêu cầu rơ le nhiệt trong tủ điều khiển, vì bảo vệ nhiệt gắn trong motor không bắt kịp sự cố mất pha.
Mất pha: motor cố chạy bằng hai pha còn lại và nóng rất nhanh. Rơ le bảo vệ mất pha ngắt máy trước khi cuộn dây hỏng.
Quay ngược chiều: theo hướng dẫn lắp đặt của Pentax, máy 3 pha có thể quay ngược sau khi đấu, khi đó lưu lượng và cột áp thấp hơn hẳn thông số. Đảo hai trong ba dây pha là máy quay đúng chiều.
Điện áp dao động: các model 3 pha của Pedrollo và Ebara ghi điện áp làm việc 380V ± 10%. Khu vực điện chập chờn nên có thêm rơ le bảo vệ quá áp, thấp áp.
Chống giật: Pentax khuyến nghị cấp điện cho bơm qua thiết bị chống dòng rò từ 30 mA trở xuống.
Nhà chỉ có điện 1 pha mà cần bơm lớn thì làm sao?
Có hai hướng xử lý. Hướng thứ nhất là chia nhu cầu cho hai bơm 1 pha nhỏ hơn, chạy luân phiên hoặc chạy cùng lúc. Hướng thứ hai là dùng biến tần đầu vào 1 pha, đầu ra 3 pha 220V cho motor có tem ghi đấu tam giác 220V, việc này cần thợ điện chọn biến tần đủ dòng và cài bảo vệ. Bạn có thể chụp tem máy gửi bên mình qua Zalo 0982 014 246 hoặc gọi hotline 0982 014 246 để được kiểm tra trước khi mua.
Câu hỏi thường gặp
Máy bơm 3 pha có tốn điện hơn máy 1 pha không?
Không. Điện năng phụ thuộc vào công suất và số giờ chạy, mà motor 3 pha thường có hiệu suất cao hơn bản 1 pha.
Có đổi máy bơm 1 pha sang chạy điện 3 pha được không?
Motor 1 pha không chuyển sang chạy 3 pha được. Muốn dùng nguồn 3 pha thì chọn model bản 3 pha của cùng dòng máy, ví dụ bản không có chữ m ở dòng Pedrollo 2CP.
Vì sao máy 3 pha mới lắp lại bơm yếu?
Nguyên nhân hay gặp là máy quay ngược chiều. Tắt điện, nhờ thợ đảo hai dây pha rồi chạy thử lại.